Warning: date(): It is not safe to rely on the system's timezone settings. You are *required* to use the date.timezone setting or the date_default_timezone_set() function. In case you used any of those methods and you are still getting this warning, you most likely misspelled the timezone identifier. We selected the timezone 'UTC' for now, but please set date.timezone to select your timezone. in /home/itravelr/public_html/administrator/components/com_rsfirewall/helpers/rsfirewall.php on line 15
Παρθενώνας | itraveller.gr - Ο Ταξιδιωτικός οδηγός σου
Skip to Menu Skip to Content Skip to Footer
Αρχική > Ελλάδα > Αττική > Παρθενώνας

Παρθενώνας

Ο μοναδικός κι ανεπανάληπτος σε κάλλος και τελειότητα ναός της Παρθένου Αθηνάς, ο Παρθενώνας, στάθηκε το αριστούργημα της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής και τ' ωραιότερο δημιούργημα που αντίκρισε ποτέ η ανθρωπότητα.

Στον Παρθενώνα εργάστηκαν οι μεγάλοι αρχιτέκτονες Ικτίνος και Καλλικράτης, που, σε συνεργασία με τον έξοχο καλλιτέχνη Φειδία, έδωσαν μια σύνθεση μοναδική, όπου συγχωνεύτηκαν όλα τα γνωστά στοιχεία της ιωνικής και δωρικής ελληνικής αρχιτεκτονικής. Αυτή η δημιουργία, που απαιτούσε όχι μόνο οραματισμό στη σύλληψη και σοφία στη σχεδίαση και την εκτέλεση αλλά και τεράστιες οικονομικές δαπάνες, δε θα μπορούσε να εκτελεστεί και μάλιστα σε τόσο σύντομο διάστημα, παρά μόνο από μια πλούσια κι ακμαία πολιτεία, μια πολιτεία σαν την αθηναϊκή, στην εποχή του Περικλή, που, κατορθώνοντας να φτάσει σε μια ανεπανάληπτη έκφραση της δημοκρατίας και σε μια θαυμαστή ακμή, ύψωσε το μοναδικό κι ανεπανάληπτο αυτό μνημείο, τον Παρθενώνα. Οι εργασίες στον Παρθενώνα, μετά απ' την πρόταση του Περικλή, άρχισαν στα 447 π.Χ. και μετά από εννιά χρόνια, το 438 π.Χ., ο ναός ήταν έτοιμος. Χρειάστηκαν ακόμη έξι χρόνια για να ολοκληρωθεί η διακόσμηση των αετωμάτων, με τις μεγαλειώδεις συνθέσεις του Φειδία. Η ταχύτητα αυτή είναι καταπληκτική, αν αναλογιστεί κανείς όχι μόνο την ποιότητα της δουλειάς αλλά και την ποσότητα. Πραγματικά, ο Παρθενώνας, που οι διαστάσεις του στυλοβάτη του είναι 30,88 μέτρα επί 69,50 μέτρα, αποτελεί το μεγαλύτερο δωρικό ναό όλου του ελληνικού κόσμου. Ακόμη είναι ο μοναδικός ολομάρμαρος ελληνικός ναός, όπως είναι κι ο μόνος δωρικός ναός, που οι 92 μετόπες του έχουν ανάγλυφες παραστάσεις. Οι αναλογίες των διάφορων μελών του Παρθενώνα έφτασαν σε μια πρωτόφαντη αρμονία. Εξωτερικά, το κτίριο περιβαλλόταν από δωρικούς κίονες, οχτώ στις στενές πλευρές και δεκαεπτά στις μακριές. Κοιτάζοντάς τον κανείς, μένει κατάπληκτος απ' τη μουσικότητά του. Ο ναός αυτός δε θα ήταν δυνατό ούτε μικρότερος να γίνει ούτε μεγαλύτερος στο μέγεθος. Ο αρχιτέκτονας βρήκε το ιδανικό μέγεθος, αυτό που ταίριαζε στο χώρο και στόλιζε πραγματικά τον ιερό βράχο της Ακρόπολης, μ' ένα κτίριο ασύγκριτο σε κομψότητα, μεγαλοπρέπεια, αυστηρότητα και κάλλος.

Ο κυρίως ναός αποτελείται απ' τον πρόδομο, στην ανατολική πλευρά, μ' έξι κίονες, τον οπισθόδομο, στη δυτική πλευρά, πάλι μ' έξι κίονες και το σηκό, στο κέντρο, όπου ήταν τοποθετημένο το χρυσελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς, το μνημειώδες έργο του Φειδία. Ο σηκός είχε μήκος 100 πόδια (περίπου 30 μέτρα) και γι' αυτό λεγόταν κι εκατόμπεδος. Εσωτερικές, δίτονες κιονοστοιχίες συνδέονταν στο βάθος του σηκού με μια τρίτη εγκάρσια, με τέτοιο τρόπο, ώστε να γίνεται πιο έντονη η αίσθηση του πλάτους, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούνταν ένα πλαίσιο απ' τις τρεις πλευρές του χρυσελεφάντινου αγάλματος.

Με κιγκλιδώματα μπροστά, αποχωριζόταν για λατρευτικούς σκοπούς ο μεσαίος χώρος, ενώ στα δυτικά του σηκού υπήρχε ένας τετράπλευρος χώρος, ο Παρθενώνας, η αίθουσα δηλαδή της Παρθένου. Η οροφή του στηριζόταν με τέσσερις κίονες ιωνικούς και στο χώρο αυτό φυλάγονταν οι θησαυροί της πόλης. Ο ναός στη στέγη σκεπαζόταν με κεραμίδια από παριανό μάρμαρο, χωρίς να ξέρουμε σήμερα ακριβώς με ποιο τρόπο.

Οι αρχιτέκτονες, θέλοντας να μετατρέψουν τον Παρθενώνα σ' έναν οργανισμό παλλόμενο, γεμάτο ζωή, προχώρησαν σ' ασύλληπτες λεπτότητες.

Καμπύλωσαν το στυλοβάτη, το επιστήλιο, τα τρίγλυφα, το γείσο και το αέτωμα, ενώ τόνισαν, φούσκωσαν τους κίονες στο 1)3 του ύψους τους. Έτσι, ο στυλοβάτης δεν ήταν απόλυτα οριζόντιος, αλλά είχε καμπυλωθεί, ώστε να ελαττώνεται η ακαμψία κι η σκληράδα των απόλυτα ευθειών επιφανειών.

Ακόμη, οι κίονες και οι τοίχοι, έχουν κλίση προς τα μέσα, πράγμα που σημαίνει ότι το σχήμα του ναού δεν είναι παραλληλεπίπεδο, αλλά έχει σχήμα πυραμίδας και παρουσιάζει μια ανάλαφρη κίνηση προς τα μέσα και προς τα πάνω. Αν μια τέτοια ευαισθησία στη σχεδίαση μαρτυρά μεγαλοφυή καλλιτεχνική σύλληψη, η εκτέλεση αποτελεί απίστευτο άθλο, αν σκεφτεί κανείς ότι ήταν απαραίτητος ο τέλειος μαθηματικός υπολογισμός.

Στην απαράμιλλη αυτή αρχιτεκτονική δημιουργία, προστέθηκε κι η πρωτοΐδωτη γλυπτική κόσμηση. Στα αετώματά της ιστορήθηκε η γέννηση της Αθηνάς κι ο αγώνας του Ποσειδώνα και της Αθηνάς για την ονομασία της πόλης. Στις 92 μετόπες παραστάθηκαν μυθικοί αγώνες, όπου πρωτοστάτησε η Αθηνά, μάχες των Κενταύρων με τους Λάπηθες, η Γιγαντομαχία, η Αμαζονομαχία. Στη ζωφόρο, που στεφάνωσε εξωτερικά το ναό και στις τέσσερις πλευρές του, μοναδική στο είδος της, ιωνικό στοιχείο σ' ένα δωρικό ναό, παραστάθηκε η πομπή των Παναθηναίων. Για πρώτη φορά σε ιερό κτίριο αποτυπώθηκε σκηνή απ' την καθημερινή ζωή. Η θεϊκή σμίλη του Φειδία όμως έχει απομακρύνει τις ανθρώπινες φιγούρες και τα ζώα απ' τα μέτρα αυτού του κόσμου και τα έχει υψώσει σε μια σφαίρα πάνω απ' τα ανθρώπινα. Γι' αυτό και το θέμα της ζωφόρου δεν ξένισε κανέναν Αθηναίο.

Στη μακραίωνη ζωή του, γνώρισε ο Παρθενώνας μεγάλες φθορές και καταστροφές. Το χρυσελεφάντινο άγαλμα της θεάς εξαφανίστηκε κι ο ναός μετατράπηκε σε χριστιανική εκκλησία στην αρχή, σε τουρκικό τέμενος και σε μπαρουταποθήκη αργότερα. Ανεπανόρθωτες καταστροφές προκαλεί η έκρηξη στις 26 Σεπτέμβρη του 1687. Διάφοροι περιηγητές φεύγουν, παίρνοντας μαζί τους στο εξωτερικό πολυάριθμα κομμάτια απ' τα ερείπια του Παρθενώνα.

Παρόλες τις καταστροφές, παρόλες τις φθορές του χρόνου, μοναδικό κι απαράμιλλο αριστούργημα παραμένει στο πέρασμα των αιώνων ο ναός της Παρθένου Αθηνάς, το καύχημα του ελληνικού κόσμου.

Ποτέ πριν και ποτέ μετά, ο ελληνικός κόσμος δεν έδωσε σε μια τέτοια ασύλληπτη σύνθεση, ένα μνημείο που να εκφράζει τα ιδανικά της πολιτείας, της θρησκείας και της τέχνης, όπου το ανθρώπινο πνεύμα υλοποιείται κι αποκτά μια ορατή, αιώνια μορφή, ενώ την ίδια στιγμή τα υλικά στοιχεία μεταστοιχειώνονται σε φορείς των πιο υψηλών κι ανέκφραστων πνευματικών μηνυμάτων.