Skip to Menu Skip to Content Skip to Footer
Αρχική > Ηγουμενίτσα > Μονή Γηρομερίου

Μονή Γηρομερίου

8 χιλιόμετρα έξω από την πόλη των Φιλιατών και 23 έξω από τηνΗγουμενίτσα στα ελληνοαλβανικά σύνορα σε υψόμετρο 300 μέτρων βρίσκεται κτισμένη η Μονή Γηρομερίου στις πλαγιές του όρους Φαρμακοβούνι. Για την ονομασία της υπάρχουν πολλές απόψεις. Συγκεκριμένα συναντούμε τις εξής παραλλαγές:
Ιερομερίου : ιερό μέρος
Γυρομερίου: γύρω μέρος


Γερομερίου: γερό ή ιερό μέρος
Γηρομερίου ή Γηρομηρίου : γηραιόν μέρος
Έχει όμως επικρατήσει η γραφή και η ονομασία Γηρομερίου.
Ιδρυτής και πρώτος κτίτωρ της Μονής είναι ο Όσιος Νείλος Εριχιώτης (1228 – 1334), Κωνσταντινοπολίτης στην καταγωγή από την γενιά των Λασκάρεων. Μετά από περιπέτειες έφτασε στην Θεσπρωτία μετά από πρόσκληση των κατοίκων της και εγκαταστάθηκε σε ένα παλιό ασκητήριο στην σπηλιά ενός απότομου βράχου. Σύντομα σχηματίστηκε γύρω του μικρή αδελφότητα ασκητών και κατόπιν οράματος και αφού βρήκαν την εικόνα της Παναγίας Οδηγήτριας εγκαταστάθηκαν στο απέναντι βουνό όπου έκτισαν τον πρώτο πυρήνα της μονής. Ό Όσιος Νείλος παρέδωσε το πνεύμα του στις 2 Ιανουαρίου 1334 σε βαθιά γεράματα. Το λείψανο ενταφιάστηκε σε μικρή απόσταση από τη Μονή και παρέμεινε μέχρι σήμερα εκεί διότι όταν επιχείρησαν λίγα χρόνια μετά το θάνατό του την ανακομιδή του, κατά θεία παραχώρηση έπεσε ογκώδης βράχος και κάλυψε τον τάφο του. Σήμερα πάνω από τον τάφο του υπάρχει μικρό παρεκκλήσι.
Η  Ιερά Μονή Γηρομερίου  λοιπόν ιδρύθηκε στις αρχές του 14ου αιώνα  στην εποχή της ακμής του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Αποτέλεσε σημαντικό μοναστικό κέντρο και έφτασε στην μεγαλύτερη ακμή της στα μέσα του 16ου αιώνα, εποχή κατά την οποία, κατά τον Θεοδόσιο Ζυγομαλά, αριθμούσε περίπου 300 μοναχούς.
Από την αρχή της ιδρύσεώς της υπαγόταν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, ως Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή και αργότερα (18ος αι.) ως έδρα Πατριαρχικής Εξαρχίας. Στην δικαιοδοσία της ανήκαν 12 χωριά της επαρχίας και η πόλη των Φιλιατών. Το έτος 1800, η Μονή έγινε έδρα της Επισκοπής Γηρομερίου, υπαγόμενη στη Μητρόπολη Ιωαννίνων. Χαρακτηριστική ήταν η λειτουργία του Κρυφού Σχολειού και της Ιερατικής Σχολής, μέσα στο χώρο της Μονής. Ακόμη, με ενέργειες κάποιων Εξάρχων και με έξοδα της Μονής λειτουργούσαν σχολεία σε ορισμένα από τα χωριά της περιοχής.
Το Καθολικό, δηλαδή ο κεντρικός Ναός της Μονής έχει κτιστεί τμηματικά. Είναι Ναός σχετικά μικρών διαστάσεων και αρχιτεκτονικά, ανήκει στον τύπο των τετρακιονίων σταυροειδών εγγεγραμμένων μετά τρούλου. Πιθανώς, αρχικά να ήταν του τύπου της μονόκλιτης βασιλικής, ενώ η σημερινή του μορφή, δηλαδή τα τέσσερα τμήματά του, είναι αποτέλεσμα ανακαινίσεων διαφόρων εποχών.
Εσωτερικά παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον καθώς στολίζεται από αγιογραφικό διάκοσμο του 16ου και 17ου αιώνα. Το δεύτερο στρώμα των τοιχογραφιών (1679) είναι λαϊκής τεχνοτροπίας της εποχής εκείνης ενώ το πρώτο, του 16ου αιώνα (1568-1590), είναι βυζαντινής τεχνοτροπίας και έχει την μοναδική ιδιαιτερότητα ανάμεσα στα μνημεία της Ηπείρου, να συνδυάζει στοιχεία της βυζαντινής τέχνης, που ανήκει στην Κρητική Σχολή και στην σχολή της Δυτικής Ελλάδος, με στοιχεία της Δυτικής τέχνης. Ο εμπνευσμένος αγιογράφος, δυστυχώς, μας είναι άγνωστος. Το τέμπλο του Καθολικού είναι αξιόλογο έργο ξυλογλυπτικής κατασκευασμένο το 1824 και επιχρυσωμένο το 1829. Οι εικόνες του τέμπλου κατασκευάστηκαν το 1824 και είναι έργα του Δημητρίου Παπαδιαμάντη από το Ζαγόρι. Σε ιδιαίτερο ξυλόγλυπτο προσκυνητάρι, σύγχρονο του τέμπλου, βρίσκεται η εικόνα της Παναγίας της Οδηγήτριας. Είναι η αρχαιότερη εικόνα της Μονής, αγιογραφημένη στις αρχές του 14ου αιώνα. Πρόκειται για αμφιπρόσωπη εικόνα όπου απεικονίζονται στη μια όψη η Παναγία του τύπου Οδηγήτριας, με την επωνυμία "ΟΡΗΧΗΟΤΙCCΑ", ενώ στην άλλη όψη οι πρωτοκορυφαίοι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος. Σήμερα η αδελφότητα της Μονής Γηρομερίου αποτελείται από τρεις μοναχούς.Η Μονή πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου, εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και στις 2 Ιανουαρίου, εορτή του κτίτορος Οσίου Νείλου του Ηγιασμένου. Επίσης εορτάζεται πανηγυρικά τήν Τρίτη του Πάσχα, η μνήμη των Νεοφανών Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης στο όνομα των οποίων, κατασκευάστηκε πρόσφατα, Παρεκκλήσιο εντός της Μονής.
Ανάμεσα στα κειμήλια της Μονής, περιλαμβάνονται:
•    μεγάλος αριθμός εικόνων διαφόρων μεγεθών και εποχών, καθώς και έργα μικροτεχνίας
•    πατριαρχικά σιγίλλια και ηγεμονικά χρυσόβουλα σε μεμβράνη
•    χειρόγραφα (14ου-19ου αι.)
•    έντυπα βιβλία (17ου-20ού αι.)
•    αργυρά εκκλησιαστικά σκεύη

Οι πληροφορίες προέρχονται από το δικτυακό τόπο http://www.monigiromeriou.gr/

(Αρχείο Epirus Global)

Προορισμοί

Χιονοδρομικά Κέντρα

.....Με την υποστήριξη του.....